ഫുട്ബോൾ ചരിത്രം മാറ്റിമറിച്ച ഐതിഹാസിക ചിത്രങ്ങൾ

ഫുട്ബോൾ മത്സരങ്ങളെ നാം ഓർക്കുന്നത് ഫൈനലുകൾ, ഗോളുകൾ, വലിയ സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് മാത്രമല്ല. ചിലപ്പോൾ, ഒരു ചെറിയ ചിത്രം ടൂർണമെന്റിനേക്കാൾ കാലം നമ്മുടെ ഓർമ്മകളിൽ തങ്ങിനിൽക്കാറുണ്ട്. ടീം ലൈനപ്പുകളോ സ്കോറുകളോ ആരാധകർ മറന്നേക്കാം, എന്നാൽ ഒരു ചിത്രം കണ്ടാൽ ആ നിമിഷത്തെയും അതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തെയും അവർ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു. ലോകകപ്പിലെ ഒരു മികച്ച നിമിഷവും കൃത്യസമയത്ത് പകർത്തിയ ഒരു ചിത്രവും എന്നും കായികലോകത്തിന് അതീതമാണ്. ഇത്തരം ചിത്രങ്ങളിൽ ഒരു വീരനായകന്റെയോ, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെയോ, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെയോ, ചിലപ്പോൾ ഒരു തലമുറയുടെ തന്നെ കഥ നമുക്ക് കാണാൻ സാധിക്കും.

ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഫുട്ബോളിനോടുള്ള ആരാധനയും സ്നേഹവും ലോകമെമ്പാടും വളർത്തുന്നു. ഒപ്പം ദുരന്തങ്ങൾ, ദേശീയ വേദന, രാഷ്ട്രീയം, മനുഷ്യന്റെ ബലഹീനത, അനശ്വരത എന്നിവയും ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഒപ്പിയെടുക്കുന്നു.

10. 1930-ലെ ലോകകപ്പിനായി കപ്പൽ യാത്ര ചെയ്ത യൂറോപ്യൻ ടീമുകൾ

ആദ്യ ലോകകപ്പിന് മുൻപ് ഫുട്ബോൾ അത്ര വ്യാപകമായിരുന്നില്ല. അക്കാലത്ത് ഇതൊരു യൂറോപ്യൻ-അമേരിക്കൻ വിനോദം മാത്രമായിരുന്നു. ടൂർണമെന്റിലേക്കുള്ള യാത്ര ഒരു പര്യവേഷണം പോലെയായിരുന്നു. ഉറുഗ്വേയിൽ നടന്ന ആദ്യ ലോകകപ്പിനായി ബെൽജിയം, ഫ്രാൻസ്, യുഗോസ്ലാവിയ, റൊമാനിയ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ ടീമുകൾ ആഴ്ചകളോളം കപ്പലിലാണ് അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രം കടന്നത്. ആ ചിത്രങ്ങൾ ഇന്ന് കാണുമ്പോൾ അത്ഭുതമാണ്; സ്യൂട്ട്കേസുകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച താരങ്ങൾ കപ്പലിൽ പരിശീലനം നടത്തുന്ന കാഴ്ച.

ഈ ചിത്രങ്ങൾ അന്നത്തെ ഫുട്ബോളിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും അനുഭവപരിചയക്കുറവും വിളിച്ചോതുന്നു. അന്ന് ഇതൊരു വലിയ കായിക മാമാങ്കമായി മാറുമെന്ന് ആരും കരുതിയിരുന്നില്ല. ജൂൾസ് റിമെറ്റിന്റെ ഒരു പരീക്ഷണമായിരുന്നു ആ ലോകകപ്പ്. എങ്കിലും, ചില ടീമുകളുടെ ആവേശമാണ് കളിക്കാരെ സമുദ്രം കടക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം ലോകകപ്പ് ഒളിമ്പിക്സിനേക്കാൾ വലുതായി മാറുമെന്ന് അന്ന് ആരും അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല.

9. 1938 ലോകകപ്പിൽ ഇറ്റലിയുടെ കറുത്ത ജേഴ്സി

ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഇതൊരു സാധാരണ ഫുട്ബോൾ ചിത്രമായി തോന്നാം. എന്നാൽ, ലോകകപ്പ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. അപ്പോഴേക്കും ഓസ്ട്രിയ നാസി ജർമ്മനിയുമായി ലയിച്ചിരുന്നു, ലോകം വലിയൊരു യുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലുമായിരുന്നു.

ഫ്രാൻസിനെതിരായ മത്സരത്തിൽ ഇറ്റാലിയൻ ടീം കറുത്ത ജേഴ്സിയിലാണ് ഇറങ്ങിയത്. മുസ്സോളിനിയുടെ ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണകൂടത്തോടുള്ള കൂറിന്റെ പ്രകടനമായിരുന്നു അത്. 1938-ലെ ലോകകപ്പ് ഒരു വലിയ ദുരന്തത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നടന്നത്. യൂറോപ്പിൽ യുദ്ധം പുകയുകയായിരുന്നു. ഫുട്ബോൾ രാഷ്ട്രീയത്തിന് അതീതമല്ലെന്ന് അന്ന് ഒരിക്കൽ കൂടി തെളിഞ്ഞു. 1934-ലെ ലോകകപ്പും ഇറ്റലിയിൽ മുസ്സോളിനിയുടെ പ്രചാരണായുധമായി മാറിയിരുന്നു.

ചരിത്രപരമായ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഈ ചിത്രം ഭയപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. കാരണം, തുടർന്നുണ്ടായ പോളണ്ട് അധിനിവേശവും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ മരണവും നമുക്കറിയാം. ഇറ്റാലിയൻ താരങ്ങൾ കറുത്ത വസ്ത്രത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ ചിത്രം കേവലം ഒരു സ്പോർട്സ് ഫോട്ടോയല്ല; സമാധാനപരമായി ജീവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ചിത്രം കൂടിയാണത്.

8. 2014 ലോകകപ്പിലെ ബ്രസീലിന്റെ 1-7 തോൽവി

പരാജയത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും ഒരുപാട് കായിക ചിത്രങ്ങളുണ്ട്, എന്നാൽ ചില ചിത്രങ്ങൾ ദേശീയ ആഘാതങ്ങളെയാണ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. ബ്രസീലും ജർമ്മനിയും തമ്മിലുള്ള സെമിഫൈനലിലെ 1-7 എന്ന സ്കോർബോർഡ് ആ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അതൊരു ഫുട്ബോൾ ചിത്രത്തേക്കാൾ വലുതാണ്. തന്റെ ടീമിന്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയും ഭയവും കണ്ടുനിന്ന ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ചിത്രമാണത്. ഗാലറിയിലെ ആളുകൾ കരയുകയും വിശ്വസിക്കാനാവാതെ സ്തംഭിച്ചുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു.

1950-ലെ ‘മരക്കാനസോ’ എന്ന ആഘാതത്തിന് സമാനമായിരുന്നു ഇത്. അന്ന് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ബ്രസീൽ തോറ്റു. എന്നാൽ 2014-ൽ ആ തോൽവി ലോകം മുഴുവൻ തത്സമയം കണ്ടു. ഒരു ഫുട്ബോൾ സൂപ്പർ പവർ തകരുന്നത് ലോകം കണ്ടു. ഒരു ദേശീയ മിഥ്യ തകർന്നതിന്റെ ചിത്രമാണിത്.

7. 2022 ലോകകപ്പിൽ നെതർലൻഡ്സിനെതിരെ മെസ്സി

ഖത്തറിൽ ലയണൽ മെസ്സിയുടെ പരിവർത്തനമാണ് ഈ ചിത്രം കാണിക്കുന്നത്. ഒരു പ്രതിഭാധനനായ കളിക്കാരൻ മാത്രമല്ല, തന്റെ ലോകകപ്പിനായി പോരാടാൻ തയ്യാറായ ഒരു മനുഷ്യനെയാണ് ലോകം കണ്ടത്. അർജന്റീനയും നെതർലൻഡ്സും തമ്മിലുള്ള ക്വാർട്ടർ ഫൈനൽ വളരെ സംഘർഷഭരിതമായിരുന്നു. ഡച്ച് കോച്ച് ലൂയിസ് വാൻ ഗാലിന്റെ പ്രസ്താവനകൾ മെസ്സിയെ വേദനിപ്പിച്ചിരുന്നു.

മത്സരശേഷം മെസ്സി വൗട്ട് വെഗോസ്റ്റിനോട് പറഞ്ഞ, “എന്താണ് നോക്കുന്നത്, വിഡ്ഢി?” (Qué mirás, bobo?) എന്ന വാചകം പ്രശസ്തമായി. മെസ്സി അന്ന് മാറിയിരുന്നു. അദ്ദേഹം ദേഷ്യപ്പെടുകയും വാദിക്കുകയും പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ അവസാന അവസരത്തിൽ എന്തുവിലകൊടുത്തും വിജയിക്കാൻ മെസ്സി തയ്യാറായിരുന്നു. അതൊരു വലിയ മാറ്റമായിരുന്നു. ഈ ചിത്രം കാണിക്കുന്നത് മെസ്സിയുടെ ഉള്ളിലെ അടക്കിപ്പിടിച്ച വികാരങ്ങളാണ്. അന്ന് മുതൽ അർജന്റീനയ്ക്ക് ലോകകപ്പ് നേടാൻ കഴിയുമെന്ന് ഉറപ്പായി.

6. 1970 ലോകകപ്പ് ഫൈനലിന് ശേഷം പെലെ

ഫുട്ബോൾ തന്റെ സൂപ്പർ ഹീറോയെ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് പെലെയാണ്. ഇറ്റലിക്കെതിരായ വിജയത്തിന് ശേഷം ആരാധകർ പെലെയെ തോളിലേറ്റിയ ചിത്രം ഒരു പുതിയ ഫുട്ബോൾ രാജാവിന്റെ കിരീടധാരണം പോലെയായിരുന്നു.

1970-ലെ ലോകകപ്പാണ് ആദ്യമായി വർണ്ണാഭമായി ലോകം കണ്ടത്. ബ്രസീലിന്റെ മഞ്ഞക്കുപ്പായവും മെക്സിക്കോയിലെ സൂര്യപ്രകാശവും ആരാധകർ ആഘോഷമാക്കി. കാർലോസ് ആൽബെർട്ടോ, റിവെല്ലിനോ, ടോസ്റ്റാവോ, ജയർസീന്യോ, പെലെ എന്നിവരടങ്ങുന്ന ആ ടീമിനെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ടീമായി ഇന്നും ആരാധകർ കരുതുന്നു. ലോകകപ്പിൽ മൂന്നാം തവണയും കിരീടം ചൂടി പെലെ ഫുട്ബോളിന്റെ ആഗോള പ്രതീകമായി മാറി.

5. 1966 ലോകകപ്പ് ഫൈനലിൽ ജിയോഫ് ഹേർസ്റ്റിന്റെ ഗോൾ

ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിവാദപരമായ ഗോളാണിത്. ഇംഗ്ലണ്ടും പശ്ചിമ ജർമ്മനിയും തമ്മിലുള്ള ഫൈനൽ. ഹേർസ്റ്റിന്റെ ഷോട്ട് ക്രോസ്ബാറിൽ തട്ടി ഗോൾ ലൈനിൽ വീഴുന്നു. റഫറി ഗോൾ അനുവദിച്ചു. ജർമ്മൻ താരങ്ങൾ പ്രതിഷേധിച്ചു. ഇന്നും ആ ഗോൾ വിവാദമാണ്.

ഈ ചിത്രം ഒരു ഡിറ്റക്ടീവ് കഥ പോലെയായി മാറി. വർഷങ്ങളോളം ആളുകൾ അത് വിശകലനം ചെയ്തു. ഇംഗ്ലണ്ടിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതൊരു വിജയമായിരുന്നു, ജർമ്മനിക്ക് അതൊരു അനീതിയും. ഫുട്ബോളിൽ ടെക്നോളജി വേണമെന്ന വാദം ശക്തമാക്കിയത് ഈ സംഭവമാണ്. ഒരു തരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, അത് VAR ഇല്ലാതിരുന്ന കാലത്തെ ആദ്യത്തെ VAR നിമിഷമായിരുന്നു.

4. 1994 ലോകകപ്പ് ഫൈനലിന് ശേഷം റോബർട്ടോ ബാജിയോ

ഏകാന്തതയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ചിത്രമാണിത്. ബ്രസീലിനെതിരായ പെനാൽറ്റി ഷൂട്ടൗട്ടിൽ പന്ത് പുറത്തേക്ക് അടിച്ചതിന് ശേഷം റോബർട്ടോ ബാജിയോ നിൽക്കുന്ന ചിത്രം. ചുറ്റും ബ്രസീലിന്റെ ആഘോഷം നടക്കുമ്പോൾ ബാജിയോ പൂർണ്ണമായും ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്നു.

1994-ലെ ലോകകപ്പ് ബാജിയോയുടെ ടൂർണമെന്റായിരുന്നു. പരിക്കിനെ അവഗണിച്ച് അദ്ദേഹം തന്റെ ടീമിനെ ഫൈനൽ വരെ എത്തിച്ചു. എന്നാൽ ആ ഒരു നിമിഷം എല്ലാം മാറ്റിമറിച്ചു. അത് ഒരു പെനാൽറ്റിയുടെ കഥയല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ബലഹീനതയുടെയും വലിയൊരു കളിക്കാരന്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയുടെയും കഥയാണ്.

3. 2006 ലോകകപ്പിൽ സിദാൻ

ബെർലിനിൽ നടന്ന 2006 ലോകകപ്പ് ഫൈനൽ സിനദിൻ സിദാന്റെ വിരമിക്കൽ മത്സരമായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഇറ്റാലിയൻ താരം മാർക്കോ മറ്റെരാസിയുടെ നെഞ്ചിലേക്ക് സിദാൻ തലകൊണ്ടു ഇടിച്ച ആ സംഭവം ഫുട്ബോൾ ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ചു.

ആ ചിത്രം അപമാനത്തിന്റെയും ദേഷ്യത്തിന്റെയും ക്ഷീണത്തിന്റെയും അടയാളമാണ്. റെഡ് കാർഡ് കണ്ട് ലോകകപ്പ് ട്രോഫിക്ക് അരികിലൂടെ സിദാൻ നടന്നുപോയ കാഴ്ച ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ദുരന്തമായി മാറി. 1998-ൽ ഫ്രാൻസിന് കിരീടം നേടിക്കൊടുത്ത സിദാന്റെ അതേ തലയാണ് 2006-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിന്റെ അന്ത്യം കുറിച്ചത്.

2. 1986 ലോകകപ്പിലെ ‘ദൈവത്തിന്റെ കൈ’

ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വഞ്ചനയാണിത്. പീറ്റർ ഷിൽട്ടണെ മറികടന്ന് മറഡോണ കൈകൊണ്ട് പന്ത് ഗോളാക്കി. റഫറി ഗോൾ അനുവദിച്ചു. ഫാൽക്ക്‌ലാൻഡ്‌സ് യുദ്ധത്തിന് ശേഷം നടന്ന ആ മത്സരം ഫുട്ബോളിന് അതീതമായിരുന്നു.

ആ സംഭവത്തിന് ശേഷം മറഡോണ നേടിയ ‘നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഗോൾ’ അദ്ദേഹത്തെ ഫുട്ബോൾ പ്രതിഭയാക്കി മാറ്റി. ഈ ചിത്രം ഫുട്ബോളിന്റെ പ്രകൃതത്തെ കാണിക്കുന്നു—അത് ആശയക്കുഴപ്പവും വികാരവും നിറഞ്ഞതും എന്നാൽ അത്ഭുതകരവുമാണ്.

1. 2022-ൽ ലോകകപ്പ് ട്രോഫിയുമായി മെസ്സി

ലോകം ദീർഘകാലം കാത്തിരുന്ന ചിത്രമാണിത്. ഖത്തറിലെ ഫൈനലിന് ശേഷം ട്രോഫിയുമായി നിൽക്കുന്ന മെസ്സി. 2014-ലെ തോൽവി, മറഡോണയുമായുള്ള താരതമ്യം, കോപ്പ അമേരിക്കയിലെ പരാജയങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം മെസ്സി ഒടുവിൽ ലോകകപ്പ് നേടി.

ആ ഫൈനൽ ഒരു അസാധ്യമായ തിരക്കഥ പോലെയായിരുന്നു. 2-0 എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് എംബാപ്പെയുടെ തിരിച്ചുവരവ്, 3-3, പെനാൽറ്റികൾ. ഖത്തർ ലോകകപ്പ് മനോഹരമായിരുന്നു. 1986-ൽ മറഡോണ ഒരു വിപ്ലവകാരിയെപ്പോലെയായിരുന്നു, 2022-ൽ മെസ്സി തന്റെ പോരാട്ടത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിയ അത്‌ലറ്റാണ്. ഒരു ചിത്രം ചരിത്രമാകുന്ന നിമിഷം അതായിരുന്നു.