അമേരിക്കയിൽ ഫുട്ബോളിനെ മറ്റ് കായിക ഇനങ്ങളെപ്പോലെയല്ല പരിഗണിക്കുന്നത്.
ഈ കായിക ഇനത്തെ എന്ത് പേരിൽ വിളിക്കണം എന്ന കാര്യത്തിൽ പോലും രാജ്യത്ത് ഏകാഭിപ്രായമില്ല. ഒരു കാലത്ത് ഒളിവിലെ ബാൻഡ് പോലെ സ്നേഹിക്കപ്പെട്ടും, വിദേശത്തു നിന്നുള്ള മോശം ഇറക്കുമതിയായി പരിഹസിക്കപ്പെട്ടും, ചരിത്രത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം സമയവും അവഗണിക്കപ്പെട്ടുമായിരുന്നു ഫുട്ബോളിന്റെ അവസ്ഥ.
എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം അമേരിക്കയിൽ ഫുട്ബോളിനെ നിലനിർത്തിയ ഒരു മുന്നേറ്റം ഇപ്പോഴുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് അടുത്ത അഞ്ച് ആഴ്ച നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലോകകപ്പിന് സഹ-ആതിഥേയത്വം വഹിക്കാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നത്. ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കാണികളുള്ള ലീഗുകളിൽ ഒന്ന് ഇവിടെയുണ്ട്. ലോക റാങ്കിംഗിൽ ആദ്യ പതിനഞ്ചിൽ സ്ഥിരമായി ഇടംപിടിക്കുന്ന പുരുഷ ടീമും, ശനിയാഴ്ച രാവിലെകളിലെ ആഘോഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഫുട്ബോൾ സംസ്കാരവും ഇന്ന് അമേരിക്കയിലുണ്ട്.
ഗ്രൗണ്ടിലെ അത്ഭുതം
1950-ലെ ലോകകപ്പിന്റെ ഉദ്ഘാടന റൗണ്ടിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിനെ അമേരിക്ക 1-0 ന് തോൽപ്പിച്ചപ്പോൾ, അത് ഒരു അക്ഷരത്തെറ്റാണെന്നാണ് ലണ്ടനിലുള്ളവർ കരുതിയത്. ഫുട്ബോളിന്റെ ഉപജ്ഞാതാക്കളായ ഇംഗ്ലണ്ട് 10-0 ന് ജയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും എന്നാണ് അവർ കരുതിയത്. എന്നാൽ ബെലോ ഹൊറിസോണ്ടയിൽ അമേരിക്ക ഒരു അട്ടിമറി വിജയം നേടുകയായിരുന്നു. ഹൈറ്റിയിൽ ജനിച്ച ജോ ഗെയ്റ്റ്ജെൻസ് നേടിയ ഗോളിന്റെ ബലത്തിലായിരുന്നു അമേരിക്കയുടെ ഈ ചരിത്രവിജയം. എന്നാൽ ഇതൊരു മികച്ച തുടക്കമായിരുന്നില്ല. അടുത്ത 40 വർഷത്തേക്ക് അമേരിക്ക ലോകകപ്പിന് യോഗ്യത നേടിയില്ല.
ന്യൂയോർക്കിലെ രാജാവ്
അമേരിക്കൻ ടീമിന് ലോകകപ്പിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, ലോകകപ്പിന്റെ പര്യായമായ ഒരാൾ അമേരിക്കയിലെത്തി. 1975-ൽ എഡ്സൺ അരാന്റെസ് ഡോ നാസിമെന്റോ എന്ന ബ്രസീലിയൻ താരം ന്യൂയോർക്കിലെത്തി കോസ്മോസ് എന്ന ടീമുമായി കരാറൊപ്പിട്ടു. പെലെ എന്ന പേരിലാണ് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ അറിഞ്ഞത്. വിരമിക്കലിൽ നിന്ന് തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം വലിയൊരു തുകയ്ക്കാണ് കരാറൊപ്പിട്ടത്. മൂന്ന് സീസണുകളിൽ അദ്ദേഹം ഗിയന്റ്സ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നിറഞ്ഞ കാണികൾക്ക് മുന്നിൽ കളിച്ചു. എന്നിട്ടും അമേരിക്കയിൽ ഫുട്ബോളിനെ നിലനിർത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല. 1980-കളുടെ മധ്യത്തോടെ നോർത്ത് അമേരിക്കൻ സോക്കർ ലീഗ് തകർന്നു. അന്ന് അമേരിക്ക ഒരു ഫുട്ബോൾ മരുഭൂമി എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്.
പ്രൊഫഷണൽ ലീഗിലേക്കുള്ള വരവ്
1990-കളുടെ തുടക്കത്തിലും അമേരിക്കയിൽ ഫുട്ബോൾ ഒരു തുടക്കക്കാരന്റെ അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. ധാരാളം ടീമുകൾ വരികയും പണം തീർന്നപ്പോൾ മടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 1994-ൽ ആദ്യമായി ലോകകപ്പ് അമേരിക്കയിൽ നടത്താൻ ഫിഫ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ ഒരു പ്രധാന നിബന്ധന വെച്ചു: അമേരിക്ക ഒരു പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് തുടങ്ങണം.
അങ്ങനെ ലോകകപ്പ് സംഘാടക സമിതിയിൽ നിന്ന് 5 ദശലക്ഷം ഡോളർ സഹായം സ്വീകരിച്ച് മേജർ ലീഗ് സോക്കർ (MLS) രൂപീകരിച്ചു. 10 ടീമുകളുമായി തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഇത് വലിയ വിജയമാകുമെന്ന് ആരും കരുതിയിരുന്നില്ല. നിലനിൽപ്പ് മാത്രമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
“94-ലെ ലോകകപ്പ് അനിവാര്യമായിരുന്നു. അത് പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ എന്താകുമായിരുന്നു അവസ്ഥ എന്ന് എനിക്കറിയില്ല. കായികരംഗത്തെ ഉയർത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഒരു പതിറ്റാണ്ടെങ്കിലും പിന്നിലായേനെ,” 1994-ലെ ടൂർണമെന്റിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച അലൻ റോത്തൻബർഗ് പറഞ്ഞു.
അമേരിക്കയെ ഞെട്ടിച്ച ഷോട്ട്
ഫുട്ബോൾ ഇല്ലാതാകുന്നതിന് പകരം, അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷം അമേരിക്ക വീണ്ടും വനിതാ ലോകകപ്പിന് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. ഈ വിഭാഗത്തിൽ അമേരിക്കക്കാർ അണ്ടർഡോഗ്സ് ആയിരുന്നില്ല. ആ വേനൽക്കാലത്ത് ഫൈനലിലെത്തിയ അമേരിക്ക, ചൈനയ്ക്കെതിരായ പെനാൽറ്റി ഷൂട്ടൗട്ടിൽ ബ്രാൻഡി ചാസ്റ്റെയ്നിലൂടെ ജയം നേടി. ഗോൾ അടിച്ച ശേഷം ജഴ്സി ഊരിമാറ്റിയ അവരുടെ ചിത്രം കായിക ചരിത്രത്തിലെ ഐതിഹാസികമായ ഒന്നായി മാറി.
ബെക്കാമിനൊപ്പം വളർന്ന്
തുടക്കത്തിൽ മികച്ച താരങ്ങളെ ആകർഷിക്കാൻ MLS പാടുപെട്ടു. എന്നാൽ 2006-ൽ ലീഗ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായ ഡേവിഡ് ബെക്കാമിനെ ടീമിലെത്തിക്കാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിനായി ലീഗിന്റെ നിയമങ്ങളിൽ വരെ മാറ്റം വരുത്തി.
“നമുക്ക് ഡേവിഡ് ബെക്കാമിനെ കൊണ്ടുവരാം, അതിനായി നിയമങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്താം,” കമ്മീഷണർ ഡോൺ ഗാർബർ പറഞ്ഞു.
ബെക്കാമിന്റെ വരവ് അമേരിക്കൻ ഫുട്ബോളിന്റെ ഗതി മാറ്റി. അദ്ദേഹം താരമൂല്യം കൊണ്ടുവരികയും മറ്റ് താരങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്തു. 2016 ആയപ്പോഴേക്കും ലീഗിലെ ടീമുകളുടെ എണ്ണം 20 ആയി ഉയർന്നു. ഇന്ന് 30 ടീമുകളുണ്ട്, ഒരു മത്സരത്തിന് ശരാശരി 20,000 പേർ കാണികളായുണ്ട്. ആപ്പിളുമായുള്ള 10 വർഷത്തെ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് കരാറിന് 2.5 ബില്യൺ ഡോളർ മൂല്യവുമുണ്ട്.
ഒരു ലോകകപ്പ് നിമിഷം
നാല് പതിറ്റാണ്ട് കാത്തിരുന്ന ശേഷം, പുതിയ തലമുറ താരങ്ങളുമായി അമേരിക്ക 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലേക്ക് കടന്നു. ടിം ഹോവാർഡും ക്ലിന്റ് ഡെംപ്സിയും ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കളിച്ച് അമേരിക്കക്കാർക്ക് ഫുട്ബോൾ കളിക്കാൻ അറിയാമെന്ന് തെളിയിച്ചു. എന്നാൽ ടീമിന് ഒരു വലിയ നിമിഷം ആവശ്യമായിരുന്നു. അത് സാധ്യമാക്കിയത് ലാൻഡൺ ഡോണോവനാണ്.
2010-ലെ ഗ്രൂപ്പ് സ്റ്റേജിൽ പുറത്താകലിന്റെ വക്കിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, 91-ാം മിനിറ്റിൽ ഗോൾ നേടി ഡോണോവൻ അമേരിക്കയെ രക്ഷിച്ചു. അമേരിക്കൻ ആരാധകർക്ക് അതൊരു ഹോളിവുഡ് ക്ലൈമാക്സ് പോലെയുള്ള അനുഭവമായിരുന്നു.
നെറ്റ്വർക്കിന്റെ പിൻബലം
2010 ലോകകപ്പ് അമേരിക്കയിലും ഫുട്ബോളിന് വലിയ സ്വീകാര്യത നൽകി. എന്നാൽ ഇടവേളകളിൽ താത്പര്യം നിലനിർത്താൻ യൂറോപ്യൻ ക്ലബ് ഫുട്ബോളിന്റെ സഹായം വേണ്ടിയിരുന്നു. എൻബിസിയും (NBC) ഇംഗ്ലീഷ് പ്രീമിയർ ലീഗും തമ്മിലുള്ള 250 ദശലക്ഷം ഡോളറിന്റെ കരാർ ഇതിന് സഹായിച്ചു.
എല്ലാ മത്സരങ്ങളും തത്സമയം സംപ്രേഷണം ചെയ്തതോടെ പ്രീമിയർ ലീഗിന് അമേരിക്കയിൽ വലിയ സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു. മൂന്ന് മണിക്കൂർ നീളുന്ന മറ്റ് കായിക വിനോദങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി 90 മിനിറ്റ് കൊണ്ട് തീരുന്ന ഫുട്ബോൾ അമേരിക്കൻ ആരാധകർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതായി. എൻബിസിയുടെ പുതിയ കരാർ തുക വർഷത്തിൽ 450 ദശലക്ഷം ഡോളറായി വർധിച്ചു.
മെസ്സിയുടെ വരവ്
ബെക്കാം അമേരിക്കൻ ഫുട്ബോളിനെ മാറ്റിമറിച്ച് 16 വർഷത്തിന് ശേഷം, മറ്റൊരു ആഗോള താരത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം അത് വീണ്ടും സാധ്യമാക്കി. 2023-ൽ ഇന്റർ മിയാമിയുടെ ഉടമകളിലൊരാളായ ബെക്കാം, അർജന്റീനയുടെ ലോകകപ്പ് ജേതാവായ ലയണൽ മെസ്സിയെ ടീമിലെത്തിച്ചു.
ആപ്പിൾ, അഡിഡാസ് എന്നിവയുമായുള്ള സഹകരണത്തിലൂടെ മെസ്സിയെ അമേരിക്കൻ ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന താരമാക്കി. മെസ്സി എത്തിയതോടെ ഇന്റർ മിയാമിയുടെ മത്സരങ്ങൾക്കെല്ലാം വലിയ ഡിമാൻഡായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജഴ്സികൾ ലോകമെമ്പാടും വിറ്റഴിഞ്ഞു.
“ഇത് മെസ്സിയുടെ ലീഗ് മാത്രമല്ല. അദ്ദേഹം ഞങ്ങളുടെ ലീഗിൽ ഇന്റർ മിയാമിക്കായി കളിക്കുന്നു,” ഗാർബർ പറഞ്ഞു. “ഇപ്പോൾ നമ്മൾ മികച്ച ലീഗുകളുള്ള ഒരു ഫുട്ബോൾ രാജ്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.”